Msza Trydencka - podstawowe informacje
Msza Trydencka
Liturgia, którą znali święci
Ojciec Pio, św. Faustyna Kowalska, św. Alfons Liguori, św. Franciszek Salezy, św. Jan Maria Vianney czy św. Jan Bosko – to święci szczególnie bliscy wielu katolikom. Warto pamiętać, że przez całe swoje życie uczestniczyli oni w liturgii, która różniła się od formy Mszy Świętej najczęściej spotykanej dziś w naszych kościołach.
To właśnie tę starszą formę rytu rzymskiego nazywamy dziś Mszą trydencką, tradycyjną Mszą łacińską lub po prostu Mszą tradycyjną.
Skąd wzięły się różnice?
Aby to zrozumieć, trzeba cofnąć się do lat 60. XX wieku. W latach 1962–1965 odbywał się Sobór Watykański II, zwołany przez św. Jana XXIII i kontynuowany za pontyfikatu Pawła VI.
Jednym z ważnych tematów Soboru była liturgia. Po jego zakończeniu rozpoczęto prace nad jej reformą, a w 1970 roku papież Paweł VI zatwierdził nowy Mszał Rzymski. Od tego czasu nowa forma celebracji stopniowo stała się powszechna w parafiach na całym świecie.
Starszą liturgię zaczęto natomiast określać mianem Mszy trydenckiej. Nazwa ta nawiązuje do Soboru Trydenckiego z XVI wieku i reformy św. Piusa V, który uporządkował i ujednolicił księgi liturgiczne używane w Kościele rzymskim.
Nie oznacza to jednak, że Msza trydencka powstała dopiero w XVI wieku. Jej modlitwy, gesty i obrzędy kształtowały się stopniowo przez wiele wcześniejszych stuleci i są zakorzenione w bardzo dawnej tradycji Kościoła.
Czym wyróżnia się Msza trydencka?
Pierwszą rzeczą, którą zauważa osoba uczestnicząca w niej po raz pierwszy, jest łacina. To właśnie w tym języku sprawowana jest większość liturgii. Czytania i kazanie mogą być jednak przekazywane również po polsku.
Charakterystyczne jest także ustawienie kapłana. Przez znaczną część Mszy kapłan i wierni zwróceni są w tym samym kierunku – ku ołtarzowi i krzyżowi. Nie chodzi więc o to, że kapłan „stoi tyłem do ludzi”, ale o wspólne zwrócenie się całego zgromadzenia ku Bogu.
W tradycyjnej liturgii ważne miejsce zajmuje również cisza. Część modlitw, w tym Kanon Mszy, kapłan wypowiada cicho. Dzięki temu liturgia ma bardzo skupiony, kontemplacyjny charakter.
W uroczystej formie Mszy szczególną rolę odgrywa także chorał gregoriański i polifonia sakralna.
Dlaczego niektórzy wybierają tę liturgię?
Po reformie liturgicznej część duchownych i wiernych nadal czuła się szczególnie związana ze starszą formą Mszy. Cenili w niej przede wszystkim jej ciszę, symbolikę, podkreślenie ofiarnego charakteru Eucharystii, tradycyjne gesty oraz ciągłość z liturgią poprzednich pokoleń.
Z czasem wokół tradycyjnej liturgii zaczęły powstawać wspólnoty, duszpasterstwa oraz instytuty kapłańskie. Msza trydencka jest dziś sprawowana przez księży diecezjalnych, zakonników oraz kapłanów należących do wspólnot szczególnie związanych z dawną liturgią rzymską.
Liturgia odkrywana na nowo
Dla wielu osób pierwsze spotkanie z Mszą trydencką jest czymś zupełnie nowym. Inny język, cisza, sposób sprawowania liturgii czy śpiew gregoriański mogą początkowo wydawać się trudne do zrozumienia.
Nie trzeba jednak od razu znać wszystkich modlitw ani gestów.
Warto po prostu przyjść, obserwować i pozwolić sobie na spokojne wejście w rytm liturgii. Z czasem poszczególne elementy stają się coraz bardziej zrozumiałe, a pomocny może być mszalik zawierający teksty równolegle po łacinie i po polsku.
Wielu wiernych – również ludzi młodych – odnajduje w tej formie liturgii przestrzeń ciszy, skupienia i modlitwy, której wcześniej nie znało.
Żywe dziedzictwo Kościoła
Ważnym momentem dla współczesnej historii tradycyjnej liturgii był pontyfikat Benedykta XVI. W 2007 roku ogłosił on dokument Summorum Pontificum, który znacząco poszerzył możliwość sprawowania Mszy według Mszału z 1962 roku i przyczynił się do rozwoju wielu wspólnot związanych z tradycyjną liturgią.
Dziś Msza trydencka nadal jest sprawowana w różnych miejscach na świecie i pozostaje dla wielu wiernych ważną częścią duchowego dziedzictwa Kościoła.
Jeśli jesteś pierwszy raz…
Nie musisz znać łaciny.
Nie musisz mieć własnego mszału.
Nie musisz wiedzieć, kiedy wstać, uklęknąć czy usiąść.
Możesz po prostu przyjść i uczestniczyć.
Msza trydencka jest liturgią, którą przez stulecia modliły się kolejne pokolenia katolików i niezliczeni święci. Jeżeli spotykasz się z nią po raz pierwszy, daj sobie czas, aby ją poznać.
Przyjdź, zobacz i odkryj tradycję liturgiczną Kościoła.
